Odbornici u Republici Srpskoj mogu bez straha da glasaju za skupštinske odluke koje ih direktno dovode u sukob interesa s obzirom da se evidencije o pojedinačnom glasanju ne vode, a što nadležna komisija smatra kao jedino relevantno u svojim postupcima.
Zbog toga je Komisija za utvrđivanje sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske nedavno obustavila postupke protiv trojice odbornika SNSD-a u Skupštini grada Banjaluka i to Bogoljuba Zeljkovića, Nenada Talića i Marinka Umičevića.
Naime, odluke u ovom parlamentu, ali i u ostalim, se izglasavaju podizanjem ruke gdje se bilježi samo ukupan broj glasova onih koji su bili “za”, “protiv” ili “suzdržani”, bez da se evidentiraju imena odbornika po opcijama za koje su glasali.
Tako uspostavljen sistem omogućava odborniku da učestvuje u donošenju odluka kojima se, primjera radi, dodjeljuju budžetska sredstva udruženjima ili preduzećima u kojima su oni odgovorna lica, a da za to nikada ne snose pravne posljedice.
Komisija ovaj problem prepoznaje, ali krivicu prebacuje na resorno ministarstvo, koje opet izbjegava svaki vid odgovornosti upirući prst u lokalne zajednice.
Ističu da je postojanje sistema evidencije nužno jer bez njega ne mogu da sprovode zakon i dođu do odlučujućeg dokaza kojim bi mogla da procjenjuje da li je u svakoj pojedinačnoj situaciji došlo do sukoba interesa ili ne.
– Ako te evidencije nema, Komisija nema drugi način na koji može doći do neophodnih i odlučnih činjenica u ovakvom tipu situacija – kažu u komisiji.
Po njihovoj ocjeni riječ je o internoj proceduri koju uređuje svaka lokalna zajednica pojedinačno statutom i poslovnikom.
– Oni su dužni da urede to pitanje i ispune uslov transparentnosti rada iz Zakona o lokalnoj samoupravi. Nadzor nad zakonitim radom bi trebalo da sprovodi Ministarstvo uprave i lokalne samouprave Republike Srpske koje je nadležno za skupštinski sistem, administrativni nadzor nad radom organa jedinice lokalne samouprave i zakonitošću njihovih akta – smatraju u Komisiji za utvrđivanje sukoba interesa u organima vlasti RS.
Međutim, u ministarstvu su drugačijeg mišljenja. Navode da je članom 52. Zakona o lokalnoj samoupravi propisano da se način rada, sazivanje sjednica, utvrđivanje dnevnog reda, odlučivanje i druga pitanja značajna za rad skupštine jedinice lokalne samouprave i njenih radnih tijela uređuju Poslovnikom o radu skupštine.
– S tim u vezi, pitanje načina glasanja odbornika, uključujući i vođenje evidencije pojedinačnog glasanja, u nadležnosti je skupština jedinica lokalne samouprave koje to pitanje uređuju svojim poslovnicima – tvrde oni.
Iz organizacije Transparency internatonal BiH smatraju da je ovo prateći problem, nastao iz onog primarnog koji je nastao kada je odbornicima dozvoljeno da se nalaze na rukovodećim pozicijama u javnim preduzećima čiji su osnivači jedinice lokalne samouprave, a čemu komisija ima velike zasluge.
Ipak, imaju prijedlog. Smatraju da se odbornici u takvim slučajevima trebaju izuzeti od glasanja.
– Tako ne bi bilo potrebe utvrđivati da li su glasali za ili protiv odluka koje im idu ili ne idu u prilog – kaže Damjan Ožegović iz TIBiH.
Banjaluka bi mogla biti prva lokalna zajednica koja bi riješila ovaj problem najavljuje potpredsjednik Skupštine grada Saša Čudić.
– U planu kapitalnih investicija predviđena je adaptacija i proširenje skupštinske sale kao i osavremenjavanje sistema koji će omogućiti pojedinačnu evidenciju – kazao je on.
